“Wij willen aan onze patiënten kunnen uitleggen dat we aantoonbaar veilig met hun gegevens omgaan.” Ook wanneer die gegevens buiten ons eigen ziekenhuis worden uitgewisseld, moeten patiënten erop kunnen vertrouwen dat daar goede afspraken over zijn gemaakt en dat de gegevens goed worden beschermd”.
Hoe zorgen we ervoor dat zorgverleners snel over de juiste patiëntinformatie beschikken, ook wanneer die informatie bij een andere zorgorganisatie staat? Het Dijklander Ziekenhuis heeft een belangrijke stap gezet door Twiin Deelnemer te worden. Samen met Zorgring werkt het ziekenhuis aan veilige en betrouwbare gegevensuitwisseling. Informatiemanager Letty Chapel en privacy officer Linda Straetemans vertellen waarom deze stap belangrijk is en wat zij van de samenwerking verwachten.
Goede zorg stopt niet bij de grenzen van een organisatie
Een patiënt ontvangt vaak zorg van meerdere zorgverleners. Van de huisarts tot het ziekenhuis en van de specialist tot een zorgorganisatie waar iemand verder herstelt. Om goede zorg te kunnen bieden, is het belangrijk dat relevante patiëntinformatie op het juiste moment beschikbaar is. Maar in de praktijk is dat nog niet vanzelfsprekend.
“Als ziekenhuis zijn we onderdeel van een netwerk van zorg rondom de patiënt”, vertelt Letty Chapel, informatiemanager en aanspreekpunt voor databeschikbaarheid bij het Dijklander Ziekenhuis. “We werken steeds meer over organisatiegrenzen heen. Dan moet je ook zorgen dat gegevens veilig en betrouwbaar kunnen worden uitgewisseld.”
Om die samenwerking te versterken, heeft het Dijklander Ziekenhuis zich aangesloten bij het Twiin Afsprakenstelsel.
Wat is Twiin en waarom is het belangrijk?
Het Twiin Afsprakenstelsel is een landelijk kader met gezamenlijke afspraken voor het veilig en betrouwbaar uitwisselen van gezondheidsgegevens. Het gaat daarbij niet om een nieuw ICT-systeem, maar om afspraken over de uitwisseling van onder andere informatiebeveiliging, privacy, verantwoordelijkheden en de manier waarop organisaties en systemen met elkaar samenwerken.
Linda: “Vanuit privacy kijken we niet alleen naar de vraag of gegevens veilig kunnen worden uitgewisseld, maar ook naar de vraag of dat zorgvuldig en verantwoord gebeurt. Welke gegevens zijn nodig, met wie worden ze gedeeld en welke afspraken gelden daarvoor? Door dat vooraf goed te regelen, maken we gegevensuitwisseling mogelijk zonder het belang van de patiënt uit het oog te verliezen.”
Nu maken zorgorganisaties vaak afzonderlijk afspraken wanneer zij gegevens met elkaar willen uitwisselen. Dat kost tijd en zorgt voor verschillen in werkwijzen. Twiin biedt hiervoor één gezamenlijke basis, zodat organisaties niet steeds opnieuw dezelfde afspraken hoeven te maken.
Linda: “Gezamenlijke afspraken helpen om meer eenduidigheid te creëren en beoordelingen efficiënter te maken. Dat betekent niet dat we helemaal niet meer naar een samenwerkingspartner hoeven te kijken. Wel kunnen we voortbouwen op gemeenschappelijke uitgangspunten en duidelijker vaststellen welke afspraken en waarborgen al zijn geregeld en wat eventueel nog aanvullende aandacht vraagt.”
Met deelname aan Twiin werkt het ziekenhuis toe naar aantoonbare naleving van deze gezamenlijke afspraken. Dat maakt het eenvoudiger om vertrouwen op te bouwen tussen zorgorganisaties, ook buiten de eigen regio.
Voor Linda is dat vertrouwen essentieel. “Wij willen aan onze patiënten kunnen uitleggen dat we aantoonbaar veilig met hun gegevens omgaan. Niet alleen binnen ons ziekenhuis, maar ook wanneer we informatie delen met andere zorgorganisaties.”
Minder wachten en onnodig dubbel onderzoek
Wat kan betere gegevensuitwisseling uiteindelijk betekenen voor patiënten? Letty geeft een herkenbaar voorbeeld.
“Stel dat iemand tijdens een vakantie ergens anders in Nederland valt en een botbreuk oploopt. In het ziekenhuis daar worden röntgenfoto’s gemaakt. Eenmaal thuis wil de patiënt verder behandeld worden in het eigen ziekenhuis. Dan moeten die beelden soms nog handmatig worden opgevraagd. Als dat niet goed lukt, kan het zelfs gebeuren dat er opnieuw foto’s worden gemaakt.”
Dat kost tijd en kan voor de patiënt onnodig belastend zijn. “In de toekomst wil je dat die beelden gewoon beschikbaar zijn voor de zorgverlener die de behandeling overneemt. Daarmee voorkom je onnodige vertraging en dubbele diagnostiek en dus kosten.”
Het Twiin Afsprakenstelsel vormt een belangrijke basis om dit mogelijk te maken. Naast gezamenlijke afspraken zijn daarvoor ook technische voorzieningen en samenwerking tussen zorgorganisaties en leveranciers nodig.
Samen met Zorgring aan de slag
Als Twiin Dienstverlener ondersteunt Zorgring zorgorganisaties in Noord-Holland bij het toepassen van de landelijke afspraken. Ook het Dijklander Ziekenhuis wordt hierin begeleid.
“Zorgring is onze regionale partner en de verbindende factor tussen zorgorganisaties”, vertelt Letty. “Je kunt als ziekenhuis zelf stappen zetten, maar uiteindelijk gaat het erom dat je dit met elkaar organiseert. Alleen dan heeft het echt meerwaarde.”
“Als Dijklander Ziekenhuis hebben we de verantwoordelijkheid om zorgvuldig met de gegevens van onze patiënten om te gaan, ook wanneer hun zorg niet bij ons alleen plaatsvindt. Patiënten moeten erop kunnen vertrouwen dat hun gegevens niet alleen beschikbaar zijn wanneer dat nodig is voor goede zorg, maar ook beschermd blijven. Met Twiin werken we samen met andere zorgorganisaties en leveranciers aan die verantwoordelijkheid. Uiteindelijk gaat het om twee zaken die bij elkaar horen; de juiste informatie op het juiste moment voor de juiste persoon en vertrouwen in de manier waarop we daarmee omgaan.”
Op 12 oktober vond de kick-off van het traject plaats. De eerste stap is om samen te onderzoeken in hoeverre het ziekenhuis al voldoet aan het afsprakenstelsel en welke aanpassingen nog nodig zijn. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar techniek, maar ook naar bestaande overeenkomsten, werkprocessen en verantwoordelijkheden.
“We gaan samen kijken wat er al goed geregeld is, wat nog aandacht vraagt en welke mensen we daarbij moeten betrekken”, legt Letty uit. “Het is belangrijk dat dit niet alleen bij ons als informatiemanager en privacy officer blijft liggen, maar goed wordt ingebed in de hele organisatie.”
Het traject staat nog aan het begin, maar de ambitie is helder. Op korte termijn willen Letty en Linda een stevige basis leggen voor veilige gegevensuitwisseling met andere zorgorganisaties. Op langere termijn moet dit bijdragen aan betere beschikbaarheid van patiëntinformatie, binnen én buiten Noord-Holland.
“Uiteindelijk willen we dat zorgverleners sneller over de informatie beschikken die ze nodig hebben om goede zorg te verlenen”, besluit Letty. “Daar heeft de patiënt het meeste baat bij.”
Met de deelname aan Twiin zet het Dijklander Ziekenhuis samen met Zorgring een volgende stap richting veilige, betrouwbare en toekomstbestendige databeschikbaarheid in de zorg.